JavaScript sonlar va Math obyekti

Narx hisoblash, foiz, o’rtacha qiymat, tasodifiy tanlov — bularning barchasi sonlar bilan ishlashni talab qiladi.

Butun va kasr

JavaScript’da bitta son turi bor — number:

JavaScript

console.log(typeof 42);
console.log(typeof 19.99);
console.log(10 / 4);
console.log(10 / 3);

Kasr aniqligi

JavaScript

console.log(0.1 + 0.2);
console.log(0.1 + 0.2 === 0.3);
console.log((0.1 + 0.2).toFixed(2));

toFixed — ko’rsatish uchun yaxlitlash

JavaScript

const narx = 15000.456;

console.log(narx.toFixed(0));
console.log(narx.toFixed(2));
console.log(typeof narx.toFixed(2));

toFixed matn qaytaradi — hisobda emas, faqat ko’rsatishda ishlating.

Math — matematik metodlar

JavaScript

console.log(Math.round(4.5));
console.log(Math.round(4.4));
console.log(Math.floor(4.9));
console.log(Math.ceil(4.1));
console.log(Math.abs(-7));

Metod	Vazifasi
`Math.round()`	eng yaqin butunga
`Math.floor()`	pastga (kasrni tashlaydi)
`Math.ceil()`	yuqoriga
`Math.abs()`	musbat qiymat

Eng katta va eng kichik

JavaScript

console.log(Math.max(3, 7, 2));
console.log(Math.min(3, 7, 2));

const ballar = [85, 92, 78];
console.log(Math.max(...ballar));
console.log(Math.min(...ballar));

... — spread operatori: massivni alohida argumentlarga yoyadi. ES6 darsida batafsil ko’ramiz.

Daraja va ildiz

JavaScript

console.log(2 ** 10);
console.log(Math.pow(2, 10));
console.log(Math.sqrt(144));

Tasodifiy son

JavaScript

console.log(Math.random());
console.log(Math.floor(Math.random() * 6) + 1);

Math.random() 0 dan 1 gacha kasr beradi (1 kirmaydi). Kerakli oraliqqa o’tkazish uchun:

// min dan max gacha (ikkalasi ham kiradi)
Math.floor(Math.random() * (max - min + 1)) + min

JavaScript

function tasodif(min, max) {
return Math.floor(Math.random() * (max - min + 1)) + min;
}

for (let i = 0; i < 5; i++) {
console.log(tasodif(1, 10));
}

Massivdan tasodifiy element:

JavaScript

const mevalar = ["olma", "banan", "uzum", "shaftoli"];
const tanlangan = mevalar[Math.floor(Math.random() * mevalar.length)];

console.log(tanlangan);

Matnni songa o’girish

JavaScript

console.log(Number("42"));
console.log(parseInt("42px"));
console.log(parseFloat("19.99 so'm"));
console.log(Number("42px"));

Number() — butun matn son bo’lishi kerak, aks holda NaN;
parseInt/parseFloat — boshidagi sonni ajratib oladi.

NaN — son emas

JavaScript

const natija = Number("salom");

console.log(natija);
console.log(typeof natija);
console.log(isNaN(natija));
console.log(Number.isNaN(natija));

NaN — “Not a Number”. Uni tekshirish uchun Number.isNaN() ishlating (eski isNaN() matnni ham songa o’girib ko’radi va chalg’itadi).

Amaliy mashq

Hisob-kitob yozing:

Narx va donadan jami summani hisoblang;
12% soliqni qo’shib, toFixed(2) bilan chiqaring;
Math.round bilan yaxlitlang;
tasodif(1, 100) funksiyasini yozing va 5 marta chaqiring;
ballar massividan eng yuqorisini Math.max bilan toping;
0.1 + 0.2 === 0.3 ni tekshiring va toFixed bilan tuzating.

Qisqacha xulosa

JavaScript’da bitta son turi — number (butun va kasr birga).
0.1 + 0.2 !== 0.3 — kasr aniqligi cheklovi; pulni butun birlikda saqlang.
toFixed(n) matn qaytaradi — faqat ko’rsatish uchun.
Math.round, floor, ceil, abs, max, min, sqrt.
Math.random() 0–1 oralig’ida; kerakli oraliqqa formula bilan o’tkaziladi.
Number(), parseInt(), parseFloat(); NaN ni Number.isNaN() bilan tekshiring.

Keyingi darsda sana va vaqt bilan ishlashni ko’ramiz.