JavaScript massiv metodlari (map, filter, reduce)

Massiv ustidan for bilan yurish mumkin, lekin JavaScript’da bu ishlar uchun tayyor metodlar bor. Ular kodni qisqa va maqsadi ko’rinib turadigan qiladi.

map — har elementni o’zgartirish

JavaScript

const narxlar = [8000, 12000, 15000];

const chegirmali = narxlar.map(narx => narx * 0.9);

console.log(narxlar);
console.log(chegirmali);

map har element ustida funksiyani bajaradi va natijalardan yangi massiv yasaydi. Asl massiv o’zgarmaydi.

Xuddi shuni for bilan yozsak uzunroq bo’lardi:

const chegirmali = [];
for (const narx of narxlar) {
  chegirmali.push(narx * 0.9);
}

map bir qatorda va nomi maqsadni aytib turibdi.

filter — shartga mos elementlarni ajratish

JavaScript

const sonlar = [1, 2, 3, 4, 5, 6];

const juftlar = sonlar.filter(son => son % 2 === 0);
const kattalar = sonlar.filter(son => son > 3);

console.log(juftlar);
console.log(kattalar);

Funksiya true qaytargan elementlar yangi massivga tushadi.

reduce — bitta qiymatga yig’ish

JavaScript

const narxlar = [8000, 12000, 15000];

const jami = narxlar.reduce((yigindi, narx) => yigindi + narx, 0);

console.log(jami);

reduce ikki narsa oladi: callback va boshlang’ich qiymat (bu yerda 0). Callback har qadamda ikki argument oladi:

yigindi — hozirgacha to’plangan natija;
narx — navbatdagi element.

Qadamma-qadam: 0+8000 = 8000 → 8000+12000 = 20000 → 20000+15000 = 35000.

find — birinchi mosini topish

JavaScript

const talabalar = [
{ ism: "Aziz", ball: 85 },
{ ism: "Dilnoza", ball: 92 },
{ ism: "Bobur", ball: 78 },
];

const alochi = talabalar.find(t => t.ball > 90);
console.log(alochi);

const yoq = talabalar.find(t => t.ball > 99);
console.log(yoq);

find bitta element qaytaradi (filter — massiv). Topilmasa undefined.

some va every

JavaScript

const ballar = [85, 92, 78];

console.log(ballar.some(b => b > 90));
console.log(ballar.every(b => b > 90));
console.log(ballar.every(b => b > 50));

some — kamida bittasi shartga mos kelsa true;
every — hammasi mos kelsa true.

sort — tartiblash

JavaScript

const sonlar = [10, 5, 100, 1];

console.log([...sonlar].sort());
console.log([...sonlar].sort((a, b) => a - b));
console.log([...sonlar].sort((a, b) => b - a));

Metodlarni zanjirlash

Metodlar massiv qaytargani uchun ketma-ket ulanadi:

JavaScript

const mahsulotlar = [
{ nom: "Olma", narx: 8000 },
{ nom: "Sut", narx: 12000 },
{ nom: "Guruch", narx: 18000 },
];

const jami = mahsulotlar
.filter(m => m.narx > 10000)
.map(m => m.narx)
.reduce((a, b) => a + b, 0);

console.log(jami);

O’qilishi: qimmatlarini ajrat → narxlarini ol → yig’.

Amaliy mashq

Ma’lumotni qayta ishlang:

Sonlar massivini yarating va map bilan har birini kvadratga ko’taring;
filter bilan faqat juftlarini ajrating;
reduce bilan yig’indisini toping;
uchalasini bitta zanjirda birlashtiring;
sort bilan kamayish tartibida tartiblang.

4-qadamdan keyin natijani for sikli bilan qayta yozing — qaysi biri o’qishga qulay?

Qisqacha xulosa

map — har elementni o’zgartirib yangi massiv yasaydi.
filter — shartga mos elementlarni ajratadi.
reduce — massivni bitta qiymatga yig’adi.
find bitta element, some/every mantiqiy qiymat qaytaradi.
sort asl massivni o’zgartiradi va sonlar uchun (a, b) => a - b talab qiladi.

Keyingi darsda obyektlar — bog’liq ma’lumotni bir joyda saqlashni ko’ramiz.