JavaScript sana va vaqt (Date)

Buyurtma sanasi, foydalanuvchi yoshi, “3 daqiqa oldin” yozuvi — bular Date obyekti orqali hisoblanadi.

Hozirgi sana

JavaScript

const hozir = new Date();

console.log(hozir);
console.log(hozir.getFullYear());
console.log(hozir.getMonth());
console.log(hozir.getDate());

Sana qismlari

JavaScript

const d = new Date();

console.log("Yil:", d.getFullYear());
console.log("Oy:", d.getMonth() + 1);
console.log("Kun:", d.getDate());
console.log("Soat:", d.getHours());
console.log("Daqiqa:", d.getMinutes());
console.log("Hafta kuni:", d.getDay());

getDay() hafta kunini beradi: 0 — yakshanba, 1 — dushanba, … 6 — shanba.

Aniq sana yaratish

JavaScript

const tugilgan = new Date(2000, 4, 15);
console.log(tugilgan);

const matndan = new Date("2026-09-08");
console.log(matndan);

Birinchi usulda oy noldan sanaladi: 4 — may. Ikkinchi usul (YYYY-MM-DD) odam o’qiydigan tartibda va xatosi kam — shuni afzal ko’ring.

Formatlash

JavaScript

const d = new Date(2026, 8, 8);

const kun = String(d.getDate()).padStart(2, "0");
const oy = String(d.getMonth() + 1).padStart(2, "0");
const yil = d.getFullYear();

console.log(`${kun}.${oy}.${yil}`);
console.log(d.toISOString().slice(0, 10));

padStart(2, "0") bir xonali kunni 08 ko’rinishiga keltiradi.

Tayyor formatlash ham bor:

JavaScript

const d = new Date(2026, 8, 8);

console.log(d.toLocaleDateString("uz-UZ"));
console.log(d.toLocaleDateString("en-US"));
console.log(d.toLocaleDateString("uz-UZ", {
year: "numeric", month: "long", day: "numeric"
}));

Sanalar farqi

JavaScript

const boshlanish = new Date("2026-01-01");
const tugash = new Date("2026-09-08");

const farqMs = tugash - boshlanish;
const kunlar = farqMs / (1000 * 60 * 60 * 24);

console.log("Millisoniya:", farqMs);
console.log("Kunlar:", Math.round(kunlar));

Sanalarni ayirsangiz millisoniya chiqadi. Kunga o’tkazish uchun 1000 × 60 × 60 × 24 ga bo’linadi.

Yosh hisoblash

JavaScript

function yoshni(tugilgan) {
const bugun = new Date();
const t = new Date(tugilgan);
let yosh = bugun.getFullYear() - t.getFullYear();

const oyFarq = bugun.getMonth() - t.getMonth();
if (oyFarq < 0 || (oyFarq === 0 && bugun.getDate() < t.getDate())) {
  yosh--;
}
return yosh;
}

console.log(yoshni("2000-05-15"));

Oddiy ayirish yetarli emas: tug’ilgan kun bu yil hali kelmagan bo’lsa, bittaga kam bo’lishi kerak.

Vaqt qo’shish

JavaScript

const bugun = new Date("2026-09-08");

const keyin = new Date(bugun);
keyin.setDate(keyin.getDate() + 30);

console.log(bugun.toISOString().slice(0, 10));
console.log(keyin.toISOString().slice(0, 10));

setDate oy chegarasidan o’tsa, oyni o’zi to’g’irlaydi.

Vaqt belgisi

JavaScript

console.log(Date.now());

const d = new Date("2026-09-08");
console.log(d.getTime());

Bu — 1970-yil 1-yanvardan beri o’tgan millisoniyalar. Sanalarni taqqoslash va vaqt o’lchashda qulay.

Amaliy mashq

Sana bilan ishlang:

Hozirgi sanani DD.MM.YYYY ko’rinishida chiqaring;
getMonth() natijasini getMonth() + 1 bilan solishtiring;
o’z tug’ilgan sanangizdan yoshni hisoblang;
bugundan 100 kun keyingi sanani toping;
toLocaleDateString("uz-UZ") natijasini ko’ring;
Date.now() bilan kod bajarilish vaqtini o’lchang.

Qisqacha xulosa

new Date() — hozirgi vaqt; new Date("YYYY-MM-DD") — aniq sana.
getMonth() noldan boshlanadi — odam uchun +1 qo’shiladi.
getDay() hafta kuni: 0 — yakshanba.
Sanalar ayirmasi millisoniya beradi.
setDate sanani o’zgartiradi — avval nusxa oling.
toLocaleDateString tilga mos formatlaydi.

Keyingi darsda xatolarni ushlash — try/catch bilan dasturni buzilishdan saqlashni ko’ramiz.