JavaScript funksiyalar (function, parametr, return)

Bir xil kodni bir necha joyda takrorlash o’rniga uni nom bilan o’rab qo’yish mumkin. Funksiya — bajariladigan ishning nomlangan bo’lagi.

Funksiya yaratish va chaqirish

JavaScript

function salomlash() {
console.log("Assalomu alaykum!");
}

salomlash();
salomlash();

E’lon qilish kodni bajarmaydi — u faqat “shunday funksiya bor” deb qayd qiladi. Bajarish uchun nomini qavs bilan yozib chaqirish kerak.

Parametr — funksiyaga ma’lumot berish

JavaScript

function salomlash(ism) {
console.log(`Salom, ${ism}!`);
}

salomlash("Aziz");
salomlash("Dilnoza");

ism — parametr, funksiya ichidagi o’zgaruvchi. Chaqirishda berilgan "Aziz" esa argument.

Bir nechta parametr vergul bilan ajratiladi:

JavaScript

function hisobla(narx, dona) {
console.log(narx * dona);
}

hisobla(15000, 3);

return — qiymat qaytarish

console.log faqat ko’rsatadi. Natijani keyin ishlatish uchun return kerak:

JavaScript

function hisobla(narx, dona) {
return narx * dona;
}

const jami = hisobla(15000, 3);
console.log(jami);
console.log(jami + 5000);

Endi natija o’zgaruvchida saqlandi va ustiga amal bajarildi.

return bajarilishi bilan funksiya to’xtaydi:

JavaScript

function tekshir(yosh) {
if (yosh < 18) {
  return "Yosh yetarli emas";
}
return "Kirish mumkin";
}

console.log(tekshir(15));
console.log(tekshir(25));

Standart qiymat

Argument berilmasa ishlatiladigan qiymat:

JavaScript

function salomlash(ism = "mehmon") {
return `Salom, ${ism}!`;
}

console.log(salomlash("Aziz"));
console.log(salomlash());

Arrow funksiya

Zamonaviy JavaScript’da qisqa yozuv keng ishlatiladi:

JavaScript

const qoshish = (a, b) => {
return a + b;
};

const kopaytir = (a, b) => a * b;

console.log(qoshish(2, 3));
console.log(kopaytir(2, 3));

Tanasi bitta ifodadan iborat bo’lsa, {} va return tushib qoladi — natija o’z-o’zidan qaytariladi.

Funksiyalarni birlashtirish

Bir funksiya ikkinchisini chaqirishi mumkin — katta masala kichik bo’laklarga bo’linadi:

JavaScript

function soliq(summa) {
return summa * 0.12;
}

function yakuniyNarx(narx, dona) {
const jami = narx * dona;
return jami + soliq(jami);
}

console.log(yakuniyNarx(15000, 3));

Amaliy mashq

Kalkulyator funksiyalarini yozing:

kvadrat(son) funksiyasini return bilan yozing;
natijani o’zgaruvchiga saqlab, ustiga 10 qo’shing;
ortacha(a, b, c) — uchta sonning o’rtachasini qaytarsin;
salomlash(ism) ga standart qiymat qo’shing va argumentsiz chaqiring;
bittasini arrow funksiya ko’rinishida qayta yozing.

2-qadamda return o’rniga console.log yozsangiz nima bo’ladi? Sinab ko’ring.

Qisqacha xulosa

Funksiya — nomlangan, qayta ishlatiladigan kod bo’lagi.
E’lon qilish kodni bajarmaydi; chaqirish kerak: nom().
Parametr — funksiya ichidagi o’zgaruvchi, argument — berilgan qiymat.
return qiymat qaytaradi va funksiyani to’xtatadi.
Arrow funksiya (a, b) => a + b — qisqa zamonaviy shakl.

Keyingi darsda massivlar — bir nechta qiymatni bitta o’zgaruvchida saqlashni ko’ramiz.