Python'da fayl o'qish va yozish

Dastur to’xtaganda, o’zgaruvchilardagi ma’lumot yo’qoladi. Uni saqlab qolish uchun faylga yozish kerak. Bu darsda Python’da faylga yozish va fayldan o’qishni o’rganamiz.

Faylga yozish

Fayl open() funksiyasi bilan ochiladi. Ikkinchi argument — rejim: "w" (write — yozish):

Python

with open("salom.txt", "w") as fayl:
  fayl.write("Salom, dunyo!\n")
  fayl.write("Bu ikkinchi qator.\n")

print("Faylga yozildi.")

with bloki fayl bilan ishlashni tugatgach uni avtomatik yopadi — buni qo’lda qilish shart emas. \n — yangi qator belgisi. "w" rejimi faylni noldan yozadi: mavjud bo’lsa, eski matn o’chadi.

Fayldan o’qish

O’qish uchun "r" (read) rejimi ishlatiladi:

Python

# Yuqoridagi blok ishga tushirilmagan bo'lsa ham ishlashi uchun
with open("salom.txt", "w") as fayl:
  fayl.write("Salom, dunyo!\n")
  fayl.write("Bu ikkinchi qator.\n")

with open("salom.txt", "r") as fayl:
  matn = fayl.read()
print(matn)

read() butun faylni bitta string qilib o’qiydi.

Satrma-satr o’qish

Katta faylni butunlay o’qish o’rniga, for bilan qatorma-qator o’qish mumkin — bu xotiraga yengil:

Python

with open("salom.txt", "w") as fayl:
  fayl.write("Salom, dunyo!\n")
  fayl.write("Bu ikkinchi qator.\n")

with open("salom.txt", "r") as fayl:
  for qator in fayl:
      print(qator.strip())

strip() har qator oxiridagi ortiqcha \n ni olib tashlaydi.

Amaliy mashq

Kundalik yozing:

kundalik.txt fayliga uchta qator matn yozing;
faylni "r" rejimida ochib, butun mazmunini chiqaring;
satrma-satr o’qib, har qator oldiga tartib raqami qo’shing;
"a" rejimi bilan yangi qator qo’shing va qayta o’qing;
"w" rejimida qayta yozib ko’ring — eski mazmun nima bo’ldi?

with ishlatmasdan fayl ochsangiz, uni yopishni unutish nimaga olib keladi?

Qisqacha xulosa

Fayl open("nom", rejim) bilan ochiladi; with uni avtomatik yopadi.
Rejimlar: "w" (yozish, o’chiradi), "r" (o’qish), "a" (qo’shish).
write() — yozadi; read() — butun faylni o’qiydi.
Katta faylni for qator in fayl bilan satrma-satr o’qing.
with va to’g’ri rejim — xavfsiz ishlashning kaliti.

Keyingi darsda JSON — ma’lumotni tuzilgan shaklda saqlash va almashishni ko’ramiz.