SQL

SQL (Structured Query Language) — ma'lumotlar bazasi bilan gaplashish tili. U dasturlash tili emas: sikl yoki funksiya yozilmaydi. Uning yagona vazifasi — bazadagi ma'lumotni so'rash, qo'shish, o'zgartirish va o'chirish. Bir buyruq bilan million qatorli jadvaldan kerakli ma'lumotni topib beradi.

Nega SQL kerak. Deyarli har bir ilova ortida ma'lumotlar bazasi turadi: foydalanuvchilar, buyurtmalar, xabarlar — hammasi jadvallarda saqlanadi. Bu ma'lumotni olish yoki o'zgartirishning umumiy tili — SQL. U 1970-yillardan beri ishlatiladi va bugun ham standart bo'lib qolmoqda: bilib olsangiz, deyarli barcha bazalar (PostgreSQL, MySQL, SQLite) bilan ishlaysiz.

SQL o'ziga xosligi bilan qulay: buyruqlar ingliz tilidagi gapga o'xshaydi. "SELECT ism FROM foydalanuvchilar WHERE yosh > 18" — ya'ni "foydalanuvchilardan yoshi 18 dan katta bo'lganlarning ismini tanla". Kod deyarli o'qiganingizdek ishlaydi.

Bu yo'nalish Python zanjiridan mustaqil — uni Python bilan yonma-yon o'rganish mumkin. Lekin ular bir-birini to'ldiradi: keyinroq Django'da ORM orqali baza bilan ishlaganda, ichkarida aynan shu SQL ishlashini bilsangiz — nima sodir bo'layotganini tushunasiz.

Kimga mo'ljallangan. Hech qanday oldingi bilim shart emas — SQL noldan boshlanadi. Backend dasturchi, ma'lumot tahlilchisi yoki oddiygina ma'lumot bilan ishlaydigan har kim uchun asosiy ko'nikma. Boshlash uchun chapdagi ro'yxatdan birinchi darsni tanlang.

Bu bo'limda nima o'rganasiz

  • Ma'lumotlar bazasi va jadval nima ekanini
  • SELECT bilan ma'lumot olishni — ustun, shart, tartib
  • WHERE, ORDER BY va LIMIT bilan natijani filtrlashni
  • INSERT, UPDATE, DELETE — ma'lumotni o'zgartirishni
  • JOIN orqali bir nechta jadvalni bog'lashni
  • GROUP BY va agregat funksiyalar bilan hisoblashni