Base64 Encoder / Decoder

Base64 nima

Base64 — bu ixtiyoriy ma'lumotni (rasm, hujjat, kalit) faqat 64 ta xavfsiz belgidan iborat matnga aylantirish usuli. Bushifrlash emas: kodni ochish uchun parol kerak emas, shuning uchun maxfiy ma'lumotni Base64 bilan "yashirib" bo'lmaydi. Uning maqsadi boshqa — faqat matn tashiy oladigan joydan (JSON, XML, email, URL) ikkilik faylni o'tkazish.

Qayerda uchraydi

• Davlat va bank API'lari — my.gov.uz, elektron imzo va hujjat yuklash so'rovlarida fayl ko'pincha Base64 qatori sifatida yuboriladi.
• Basic Authentication — login:parolBase64 ga o'giriladi va Authorization sarlavhasiga qo'yiladi. (Aynan shuning uchun Basic Auth faqat HTTPS da xavfsiz.)
• Data URI — kichik rasmni alohida fayl qilmasdan to'g'ridan-to'g'ri HTML yoki CSS ichiga joylash:data:image/png;base64,…
• JWT — token qismlari URL-safe Base64 da yoziladi.

Nega kirill harflar ba'zan buziladi

JavaScript'ning oddiy btoa() funksiyasi faqat bir baytli belgilar bilan ishlaydi, shuning uchun btoa("Салом") xato beradi. To'g'ri yo'l — matnni avval UTF-8 baytlariga o'girib, so'ng kodlash. Bu vosita aynan shunday qiladi, shuning uchun o'zbekcha kirill, lotin va emoji bir xil to'g'ri kodlanadi.

URL-safe nima uchun

Oddiy Base64 da + va / belgilari bor, ular esa manzil (URL) ichida boshqa ma'no bildiradi. URL-safe variantda ular- va _ bilan almashtiriladi. JWT tokenlar aynan shu ko'rinishda yoziladi.