SQL WHERE — shart bo'yicha filtrlash

O’tgan darsda SELECT bilan ustunlarni tanladik, lekin har safar barcha qatorlar qaytardi. Amalda esa ko’pincha ma’lum shartga javob beradigan qatorlar kerak: “narxi 10000 dan qimmatlari” yoki “soni tugaganlari”. Buni WHERE bajaradi.

Misollarda namuna bazadagi mahsulotlar jadvalidan foydalanamiz:

id	nom	narx	soni	turi
1	Olma	8000	50	meva
2	Non	3000	120	non
3	Sut	12000	30	sut mahsuloti
4	Choy	15000	40	ichimlik
5	Banan	14000	25	meva
6	Qatiq	9000	0	sut mahsuloti
7	Suv	4000	200	ichimlik
8	Guruch	18000	60	don

WHERE — asosiy filtr

WHERE FROM dan keyin yoziladi va shart qo’yadi. Faqat shart rost bo’lgan qatorlar qaytadi:

SELECT nom, narx FROM mahsulotlar WHERE narx > 10000;

O’zingiz ishga tushirib ko’ring — so’rovni tahrirlashingiz ham mumkin:

Natija — narxi 10000 dan katta bo’lganlar:

nom	narx
Sut	12000
Choy	15000
Banan	14000
Guruch	18000

Boshqa qatorlar tushib qoldi, chunki ularning narxi shartga mos kelmadi.

Taqqoslash amallari

WHERE da quyidagi amallar ishlatiladi:

Amal	Ma’nosi
=	teng
<> yoki !=	teng emas
>	katta
<	kichik
>=	katta yoki teng
<=	kichik yoki teng

Matn bo’yicha filtrlash misoli:

SELECT * FROM mahsulotlar WHERE nom = 'Non';

Natija — faqat Non qatori:

id	nom	narx	soni	turi
2	Non	3000	120	non

AND va OR — bir nechta shart

Bir nechta shartni birlashtirish uchun AND (ikkalasi ham) va OR (kamida bittasi) ishlatiladi:

SELECT nom FROM mahsulotlar WHERE narx > 5000 AND soni > 40;

Bu — narxi 5000 dan qimmat va soni 40 dan ko’p bo’lganlar. Ikkala shart ham bajarilishi kerak:

nom
Olma
Guruch

Olma (8000, 50) va Guruch (18000, 60) ikkala shartga mos. Sut narxi mos, lekin soni 30 — AND uchun ikkalasi kerak, shuning uchun tushib qoldi.

OR bilan yetarli bitta shart:

SELECT nom FROM mahsulotlar WHERE narx < 5000 OR soni > 100;

Natija — narxi arzon yoki soni ko’p bo’lganlar:

nom
Non
Suv

Non (narxi 3000) va Suv (soni 200 va narxi 4000) — har biri kamida bitta shartga mos.

Amaliy mashq

Qatorlarni filtrlang:

1. Narxi 10000 dan arzon mahsulotlarni toping;
2. turi ustuni 'meva' bo’lganlarini chiqaring;
3. AND bilan ikki shartni birlashtiring: meva va narxi 10000 dan qimmat;
4. OR bilan yozing: narxi juda arzon (< 4000) yoki juda qimmat (> 15000);
5. soni = 0 bo’lgan mahsulotni toping.

3-qadamdagi AND ni OR ga almashtiring — natija nechta qatorga o’zgardi?

Qisqacha xulosa

• WHERE shart — faqat shartga mos qatorlarni qaytaradi; FROM dan keyin.
• Taqqoslash: = (teng, bitta belgi), <>, >, <, >=, <=.
• Matn qiymati bitta tirnoq ichida: 'Olma'.
• AND — ikkala shart ham, OR — kamida bittasi, NOT — teskari.
• Bir nechta shartni birlashtirib murakkab filtr yasash mumkin.

Keyingi darsda ORDER BY va LIMIT bilan natijani tartiblash va cheklashni ko’ramiz — masalan “eng qimmat 3 mahsulot”.