SQL CASE — shartli ifoda

Ba’zan so’rov natijasida qiymatga qarab turli javob ko’rsatish kerak bo’ladi: narx kichik bo’lsa “arzon”, katta bo’lsa “qimmat”. Bu — dasturlashdagi if/else ga o’xshaydi, faqat SQL ichida. Buning uchun CASE ishlatiladi.

CASE tuzilishi

CASE shartlarni ketma-ket tekshiradi va birinchi mos kelganining qiymatini qaytaradi:

SELECT nom, narx,
  CASE
    WHEN narx < 5000 THEN 'arzon'
    WHEN narx < 15000 THEN 'o''rtacha'
    ELSE 'qimmat'
  END AS toifa
FROM mahsulotlar;

O’zingiz ishga tushirib ko’ring — so’rovni tahrirlashingiz ham mumkin:

SQL · namuna baza

SELECT nom, narx,
CASE
  WHEN narx >= 15000 THEN 'qimmat'
  WHEN narx >= 8000  THEN "o'rtacha"
  ELSE 'arzon'
END AS toifa
FROM mahsulotlar;

Natija — har mahsulotga narx toifasi qo’shildi:

nom	narx	toifa
Olma	8000	o’rtacha
Non	3000	arzon
Sut	12000	o’rtacha
Choy	15000	qimmat
Banan	14000	o’rtacha
Qatiq	9000	o’rtacha
Suv	4000	arzon
Guruch	18000	qimmat

Tuzilishi:

WHEN shart THEN qiymat — shart bajarilsa, shu qiymat.
ELSE qiymat — hech bir shart bajarilmasa (ixtiyoriy).
END — CASE ni yopadi; AS toifa — natija ustuniga nom beradi.

O'zingizni sinab ko'ring

Ombordagi holatni belgilang — soni 0 bo’lsa “tugagan”, aks holda “bor”:

SELECT nom, soni,
  CASE WHEN soni = 0 THEN 'tugagan' ELSE 'bor' END AS holat
FROM mahsulotlar;

Qatiq (soni 0) “tugagan”, qolganlari “bor” bo’lib chiqadi.

Amaliy mashq

Shartli ustun yarating:

CASE bilan narxga qarab ‘arzon’/‘o’rtacha’/‘qimmat’ toifasini bering;
natijani shu yangi ustun bo’yicha tartiblang;
ELSE ni olib tashlang — mos kelmagan qatorlarda nima chiqdi?
soni = 0 bo’lsa ‘tugagan’, aks holda ‘bor’ deb yozing;
CASE ni COUNT bilan birga ishlatib, har toifada nechtadan borligini sanang.

3-qadamda ELSE siz qolgan kataklar qanday to’ldi?

Qisqacha xulosa

CASE — so’rov ichida shartga qarab turli qiymat qaytaradi (SQL’ning ifi).
WHEN shart THEN qiymat — mos kelsa shu qiymat; ELSE — qolgan hollarga.
Shartlar yuqoridan pastga tekshiriladi, birinchi mosi ishlaydi.
END bilan yopiladi, AS bilan natija ustuniga nom beriladi.
Ko’pincha qiymatlarni toifaga ajratish uchun ishlatiladi.

Keyingi darsda normalizatsiya — ma’lumotni takrorsiz, tartibli jadvallarga bo’lish tamoyilini ko’ramiz.