MongoDB — ma'lumotni jadval qatorlari emas, hujjat ko'rinishida saqlaydigan baza. Hujjat JSON ga o'xshaydi: maydon nomi va qiymat. Har yozuv o'z maydonlari to'plamiga ega bo'lishi mumkin.

Nega bu muhim. SQL bazasida ustunlar oldindan e'lon qilinadi va har qator ularga bo'ysunadi. Ma'lumot tuzilishi turlicha bo'lganda bu cheklovga aylanadi: yo bo'sh kataklar to'planadi, yo jadvallar ko'payadi.

Bo'lim uch bosqichda boradi. Avval tushunchalar: hujjat, kolleksiya, BSON formati va muhitni sozlash. Keyin CRUD — hujjat qo'shish, o'qish, yangilash va o'chirish. So'ng filtr operatorlari, saralash, sahifalash va massiv maydonlar bilan ishlash.

Oxirgi darsda baza Node.js ilovasiga ulanadi: rasmiy driver, async/await va ulanish satrini xavfsiz saqlash. Shundan keyin bazani o'z serveringizga ulay olasiz.

Bu bo'limda kod brauzerda emas, o'z kompyuteringizda ishlaydi: MongoDB serverda bajariladi. Har buyruqning kutilgan natijasi ko'rsatiladi — o'zingiznikini solishtirib borasiz.

Kimga mo'ljallangan. JavaScript asoslarini bilganlarga: obyekt, massiv va async/await. SQL bilan tanish bo'lsangiz qulayroq bo'ladi — taqqoslashlar shu bilim ustiga quriladi, lekin u shart emas.

Bu bo'limda nima o'rganasiz

Hujjatli baza nima va SQL jadvalidan farqi
Baza, kolleksiya va hujjat munosabati hamda BSON formati
MongoDB o'rnatish yoki Atlas bepul klasteriga ulanish
insertOne va insertMany bilan ma'lumot yozish
find, findOne va proyeksiya bilan o'qish
Filtr operatorlari — $gt, $in, $ne, $exists
Mantiqiy operatorlar — $and, $or, $not
$set, $inc va upsert bilan yangilash
sort, limit, skip va sahifalash
Massiv maydonlar — $push, $pull, $elemMatch
Node.js driver bilan bazani ilovaga ulash