Node.js — JavaScript'ni brauzerdan tashqarida bajaradigan muhit. Alohida til emas: siz baribir JavaScript yozasiz, lekin kod endi sahifada emas, operatsion tizimda ishlaydi.

Farq imkoniyatlarda. Brauzerdagi JavaScript diskdagi faylni o'qiy olmaydi va tarmoqdan kelgan so'rovni qabul qila olmaydi — bu xavfsizlik chegarasi. Node.js o'sha chegarani ochadi: fayl, tarmoq, jarayon va operatsion tizim bilan to'g'ridan-to'g'ri ishlaysiz.

Bo'lim uch bosqichda boradi. Avval muhitning o'zi: o'rnatish, REPL, npm va package.json. Keyin standart kutubxona — fs bilan fayl, path bilan yo'l, process bilan argument va muhit o'zgaruvchilari, so'ng asinxronlik, hodisalar va oqimlar.

Oxirida framework'siz HTTP server yoziladi: marshrutlash ham, JSON ham, xato ham qo'lda. Kod uzun chiqadi — bu ataylab. Shundan keyin Express bo'limiga o'tganingizda framework nimani qisqartirishini o'z tajribangizdan bilasiz.

Kimga mo'ljallangan. JavaScript asoslarini bilganlarga: funksiya, obyekt, massiv va async/await. Terminal bilan ishlash tajribasi shart emas — har buyruqning kutilgan natijasi ko'rsatiladi.

Bu bo'limda nima o'rganasiz

Node.js nima va V8 dvigateli qanday ishlashini
Brauzer JavaScript'i bilan farqi — nima mumkin, nima mumkin emas
npm, package.json va paketlar ekotizimini
Modul tizimi — CommonJS va ES modul, o'z modulingizni yozish
fs bilan fayl o'qish va yozish, sinxron va asinxron farqi
path va process — yo'llar, argumentlar, muhit o'zgaruvchilari
Node'da asinxronlik: callback, Promise va async/await
EventEmitter va hodisalarga asoslangan dasturlash
Oqimlar (stream) — katta faylni xotirani to'ldirmasdan qayta ishlash
Sof http moduli bilan server va yakuniy CLI loyiha