PHP o'zgaruvchilar va ma'lumot turlari

Dastur ma’lumot bilan ishlaydi: foydalanuvchi ismi, mahsulot narxi, savatdagi mahsulotlar soni. Bu qiymatlarni saqlash uchun o’zgaruvchi yaratiladi.

O’zgaruvchi yaratish

PHP’da har o’zgaruvchi nomi $ bilan boshlanadi:

PHP

<?php
$ism = "Aziz";
$yosh = 20;

echo $ism, "\n";
echo $yosh;

= — o’zlashtirish belgisi: o’ngdagi qiymatni chapdagi o’zgaruvchiga beradi. Bu tenglik emas.

Qiymatni istalgan vaqtda almashtirish mumkin:

PHP

<?php
$ism = "Aziz";
echo $ism, "\n";

$ism = "Dilnoza";
echo $ism;

Nomlash qoidalari

PHP

<?php
$ism = "to'g'ri";
$_yashirin = "to'g'ri";
$ism2 = "to'g'ri";
$foydalanuvchi_nomi = "to'g'ri";

echo $ism, " ", $ism2, " ", $foydalanuvchi_nomi;

Qoidalar:

$ dan keyin harf yoki _ keladi, raqam emas ($2ism — xato);
ichida harf, raqam va _ bo’lishi mumkin;
bo’sh joy va tire ishlatilmaydi;
katta-kichik harf farqlanadi: $ism va $Ism — ikki xil o’zgaruvchi.

PHP

<?php
$ism = "kichik";
$Ism = "Katta";

echo $ism, "\n";
echo $Ism;

Asosiy turlar

PHP

<?php
$matn = "Salom";
$butun = 42;
$kasr = 19.99;
$mantiq = true;
$bosh = null;

echo gettype($matn), "\n";
echo gettype($butun), "\n";
echo gettype($kasr), "\n";
echo gettype($mantiq), "\n";
echo gettype($bosh);

var_dump — batafsil ko’rish

gettype faqat nomini beradi, var_dump esa qiymat bilan birga:

PHP

<?php
var_dump("Salom");
var_dump(42);
var_dump(19.99);
var_dump(true);
var_dump(null);

string(5) — matn uzunligi 5 belgi. Bu funksiya xato izlashda eng ko’p ishlatiladigan vosita.

Nomlar biroz farq qiladi

Ikki funksiya bir turni turlicha ataydi — bu PHP’ning eski merosi:

Tur	`gettype`	`var_dump`
Butun son	`integer`	`int`
Kasr son	`double`	`float`

Amalda int va float nomlari ishlatiladi; double — o’sha float ning eski nomi.

Matn ichida o’zgaruvchi

Bu — PHP’ning eng qulay xususiyatlaridan biri:

PHP

<?php
$ism = "Aziz";
$yosh = 20;

echo "Men $ism, $yosh yoshdaman.\n";

echo 'Men $ism, $yosh yoshdaman.';

Farqi katta:

Qo’shtirnoq " " — o’zgaruvchi qiymati qo’yiladi va \n ishlaydi;
Bitta tirnoq ' ' — hamma narsa matn sifatida chiqadi.

Chalkashlik bo’lishi mumkin bo’lgan joyda figurali qavs ishlatiladi:

PHP

<?php
$mahsulot = "olma";

echo "Menga 5 ta {$mahsulot}dan bering.\n";
echo "Narxi: {$mahsulot} uchun 12000 so'm";

Birlashtirish

Nuqta . ikki matnni ulaydi:

PHP

<?php
$ism = "Aziz";
$familiya = "Karimov";

$toliq = $ism . " " . $familiya;
echo $toliq, "\n";

$salom = "Salom, ";
$salom .= $ism;
$salom .= "!";
echo $salom;

.= — “oxiriga qo’shish” qisqa yozuvi.

Nuqta va plyus

JavaScript da matnlar + bilan birlashadi, PHP’da esa . bilan. PHP’da + faqat sonlar uchun:

echo "5" + "3";   // 8   — sonlarga aylantiradi
echo "5" . "3";   // 53  — birlashtiradi

Tur avtomatik aniqlanadi

PHP

<?php
$qiymat = 42;
echo gettype($qiymat), "\n";

$qiymat = "endi matn";
echo gettype($qiymat), "\n";

$qiymat = 3.14;
echo gettype($qiymat);

Bitta o’zgaruvchi turli turdagi qiymat saqlashi mumkin — PHP turni qiymatga qarab o’zi belgilaydi.

Turni o’zgartirish

PHP

<?php
$matn = "42";
$son = (int) $matn;

var_dump($matn);
var_dump($son);

$kasr = (float) "19.99";
var_dump($kasr);

$songa = (string) 100;
var_dump($songa);

Bu aniq o’girish (casting) deb ataladi. Forma orqali kelgan ma’lumot har doim matn bo’lgani uchun, u tez-tez kerak bo’ladi.

Doimiylar

Qiymati o’zgarmaydigan nom:

PHP

<?php
define("SAYT_NOMI", "LearnCode");
const QQS = 0.12;

echo SAYT_NOMI, "\n";
echo "QQS: ", QQS * 100, "%\n";

$narx = 100000;
echo "Soliq: ", $narx * QQS;

Doimiy oldiga $ qo’yilmaydi va u odatda KATTA_HARF bilan yoziladi.

Amaliy mashq

Ism va yoshingizni o’zgaruvchiga saqlab, chiqaring;
var_dump bilan uch xil turni tekshiring;
qo’shtirnoq va bitta tirnoq farqini ko’ring;
. bilan ism va familiyani birlashtiring;
"42" matnini (int) bilan songa o’giring;
const bilan doimiy yarating va ishlating.

3-qadam PHP’dagi eng ko’p uchraydigan chalkashlikni tushuntiradi.

Qisqacha xulosa

O’zgaruvchi nomi $ bilan boshlanadi: $ism.
Katta-kichik harf farqlanadi: $ism ≠ $Ism.
Asosiy turlar: string, int, float, bool, null.
var_dump qiymat va turni birga ko’rsatadi — xato izlashda asosiy vosita.
Qo’shtirnoqda o’zgaruvchi qiymati qo’yiladi, bitta tirnoqda — yo’q.
Matnlar . bilan birlashtiriladi (+ emas).
Doimiy const yoki define bilan yaratiladi, $ siz yoziladi.

Keyingi darsda operatorlar — qiymatlar ustida amallar.